بی بی مریم بختیاری کیست؟ زندگینامه بانوی مبارز مشروطه و مادر علی مردان خان
بیبی مریم بختیاری، مشهور به «سردار مریم بختیاری»، از زنان تأثیرگذار تاریخ معاصر ایران و از چهره های برجسته انقلاب مشروطه بود که در مبارزه با استبداد و دفاع از استقلال ایران نقش مهمی ایفا کرد.
پویامگ | بیبی مریم بختیاری از پیشگامان مطالبه حقوق زنان، نویسنده و مبارزی ملیگرا بود که در جریان انقلاب مشروطه و جنگ جهانی اول با شجاعت در کنار آزادی خواهان و مخالفان استعمار قرار گرفت.
| مشخصات | اطلاعات |
|---|---|
| نام کامل | بیبی مریم بختیاری |
| لقب | سردار مریم بختیاری |
| سال تولد | ۱۲۵۳ خورشیدی |
| محل تولد | منطقه بختیاری، اصفهان |
| سال درگذشت | ۱۳۱۶ خورشیدی |
| محل درگذشت | اصفهان |
| شغل | نویسنده، مبارز سیاسی و فعال اجتماعی |
| شهرت | از رهبران زن انقلاب مشروطه |
| فرزند | علی مردان خان بختیاری |
| سال های فعالیت | اواخر دوره قاجار و دوران مشروطه |
بیبی مریم بختیاری که بود؟
بیبی مریم بختیاری در سال ۱۲۵۳ خورشیدی در منطقه بختیاری متولد شد. او دختر حسینقلیخان ایلخانی، از بزرگان ایل بختیاری، و خواهر علیقلی خان سردار اسعد و نجفقلی صمصامالسلطنه بود.
وی از زنان باسواد و روشنفکر دوران خود به شمار میرفت و علاوه بر فعالیت های سیاسی و اجتماعی، از نخستین زنان ایرانی بود که درباره حوادث زمانه خود یادداشت و خاطره نوشت.
نقش بیبی مریم در انقلاب مشروطه
بیبی مریم بختیاری از حامیان اصلی جنبش مشروطه بود و با ارسال نامهها، تلگراف ها و سخنرانی های خود، مردم و سران ایل بختیاری را برای مقابله با استبداد محمدعلیشاه قاجار تشویق میکرد.
او پیش از فتح تهران، مخفیانه همراه گروهی از سواران بختیاری وارد پایتخت شد و هنگام حمله نیروهای مشروطه خواه، شخصاً در نبرد با قزاق های طرفدار محمدعلیشاه شرکت کرد. شجاعت او باعث شد به لقب «سردار» مفتخر شود.
مبارزه با اشغالگران در جنگ جهانی اول
بیبی مریم فنون نظامی و لشکرکشی را از پدر و برادران خود آموخته بود و در جنگ جهانی اول از این توانایی ها استفاده کرد. او با تشکیل گروهی از سواران بختیاری، در برابر نفوذ و اشغالگری روس ها و انگلیسی ها ایستادگی کرد.
خانه او در این دوران پناهگاه بسیاری از آزادی خواهان و شخصیت های سیاسی بود. حتی «فن کاردف»، کاردار سفارت آلمان، برای مدتی در خانه او پناه گرفت.
دریافت نشان از امپراتور آلمان
به پاس حمایت های بیبی مریم از اتباع آلمانی در دوران جنگ جهانی اول، ویلهلم دوم، امپراتور آلمان، نشان صلیب آهنین و یک کمان تمثال میناکاری و الماس نشان را برای او ارسال کرد. این نشان از مهمترین افتخارات نظامی امپراتوری آلمان به شمار میرفت.
خاطرات و آثار مکتوب
بیبی مریم بختیاری از معدود زنان ایرانی زمان خود بود که خاطراتش را به نگارش درآورد. کتاب خاطرات او سال ها پس از درگذشتش منتشر شد و بخشی از مهمترین رویدادهای سیاسی و اجتماعی عصر مشروطه را روایت میکند.
او در آغاز خاطرات خود نوشته است:
«به امید خداوند که امیدوارم فرصت بدهد به بنده که یک زن ایرانی و از ایل بختیاری میباشم، روزنامه خاطرات خود را ساده و مختصر بنویسم.»
خانواده و جایگاه سیاسی
خاندان ایلخانی، خانواده بیبی مریم، از بانفوذترین خاندان های ایران در دوره قاجار بودند. بسیاری از اعضای این خانواده در مناصب مهمی همچون وزارت، نمایندگی مجلس و ریاستالوزرا حضور داشتند.
از شخصیت هایی که با بیبی مریم و خانواده او ارتباط داشتند میتوان به علیاکبر دهخدا، ملکالشعرای بهار و وحید دستگردی اشاره کرد.
درگذشت بیبی مریم بختیاری
سردار مریم بختیاری در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، سه سال پس از اعدام فرزندش علی مردان خان بختیاری، در شهر اصفهان درگذشت. پیکر او در تکیه بختیاری ها در مجموعه تاریخی تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.
بیبی مریم در فرهنگ عامه
زندگی این بانوی مبارز، سوژه ساخت سریال تلویزیونی «بانوی سردار» به کارگردانی پرویز شیخ طادی شد. این مجموعه تلویزیونی بخشی از مبارزات و نقش تاریخی او در انقلاب مشروطه و دفاع از استقلال ایران را به تصویر کشیده است.
بیبی مریم بختیاری را میتوان یکی از تأثیرگذارترین زنان تاریخ معاصر ایران دانست؛ زنی که در عرصه سیاست، مبارزه با استبداد، دفاع از وطن و حمایت از حقوق زنان، نقشی فراتر از زمانه خود ایفا کرد و نامش به عنوان یکی از برجسته ترین بانوان تاریخ ایران ماندگار شد.
مدیر محتوایی پویامگ و دانشآموخته کارشناسی ارشد روانشناسی. فعال در حوزه مسائل اجتماعی و علاقهمند به تحلیل فیلم و سریال با تمرکز بر روایت و شخصیتپردازی.
ایمیل : mahdieh@poyamag.ir
ارسال دیدگاه